অনুশীলনী 1.2 (Exercise 1.2)
সম্পূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ আৰু ব্যাখ্যাসহ সমাধান (Assamese Medium with English Numerals)
যথাৰ্থতা: বাস্তৱ সংখ্যাৰ থুপটো পৰিমেয় আৰু অপৰিমেয় সংখ্যাৰ সমষ্টিৰে গঠিত। গতিকে, সকলো অপৰিমেয় সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা।
যথাৰ্থতা: সংখ্যাৰেখাত ঋণাত্মক সংখ্যাও থাকে, কিন্তু কোনো স্বাভাৱিক সংখ্যা m ৰ বৰ্গমূল √m ঋণাত্মক হ'ব নোৱাৰে (অৰ্থাৎ ঋণাত্মক সংখ্যাবোৰক √m আৰ্হিত প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰি)।
যথাৰ্থতা: সকলো বাস্তৱ সংখ্যা অপৰিমেয় নহয়; বাস্তৱ সংখ্যাৰ ভিতৰত পৰিমেয় সংখ্যাও থাকে। উদাহৰণস্বৰূপে, 2 এটা বাস্তৱ সংখ্যা, কিন্তু ই অপৰিমেয় সংখ্যা নহয় (ই এটা পৰিমেয় সংখ্যা)।
নহয়, সকলো ধনাত্মক অখণ্ড সংখ্যাৰ বৰ্গমূল অপৰিমেয় নহয়।
উদাহৰণ:
4 এটা ধনাত্মক অখণ্ড সংখ্যা, আৰু ইয়াৰ বৰ্গমূল √4 = 2, যিটো এটা পৰিমেয় সংখ্যা।
(একেদৰে, √9 = 3, √16 = 4 আদিও পৰিমেয় সংখ্যা।)
পাইথাগৰাছৰ সূত্ৰ অনুসৰি:
অংকন প্ৰণালী:
- এডাল সংখ্যাৰেখা অংকন কৰি তাত মূল বিন্দু 0 (বিন্দু O) হিচাপে লোৱা হ'ল।
- O বিন্দুৰ পৰা 2 একক দৈৰ্ঘ্যৰ এক ৰেখাখণ্ড OA লোৱা হ'ল (অৰ্থাৎ OA = 2 একক)।
- A বিন্দুৰ ওপৰত OA ৰ লম্বভাৱে AB = 1 একক দৈৰ্ঘ্যৰ এক লম্ব অংকন কৰা হ'ল।
- O আৰু B বিন্দু সংযোগ কৰা হ'ল। সমকোণী ত্ৰিভুজ ΔOAB ৰ পৰা:
OB = √(OA2 + AB2) = √(22 + 12) = √(4 + 1) = √5
- এতিয়া O ক কেন্দ্ৰ কৰি আৰু OB = √5 ক ব্যাসাৰ্ধ লৈ এটা বৃত্তচাপ অংকন কৰা হ'ল যিয়ে সংখ্যাৰেখাক P বিন্দুত ছেদ কৰে।
- অতএব, সংখ্যাৰেখাৰ P বিন্দুৱেই √5 ক সূচিত কৰে।
এখিলা বহল কাগজ লোৱা আৰু তলত দিয়া ধৰণেৰে এটা 'বৰ্গমূল কুণ্ডলী' গঠন কৰা। O বিন্দুৰ আদি বিন্দু হিচাপে লৈ এক একক দৈৰ্ঘ্যৰ OP1 ৰেখাখণ্ড অংকন কৰা। P1P2 ৰেখাখণ্ডক এক একক দৈৰ্ঘ্যৰ জোখত লৈ OP1 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে আঁকা। এতিয়া P2P3 ৰেখাখণ্ডক এক একক দৈৰ্ঘ্য ধৰি OP2 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে অংকন কৰা। P3P4 ক একক দৈৰ্ঘ্যৰ লৈ OP3 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে লোৱা। এই ধৰণেৰে একেৰাহে অংকন কৰি গৈ থাকিলে OPn-1 ৰ ওপৰত লম্ব হৈ থকাকৈ এক একক দৈৰ্ঘ্যৰ Pn-1Pn ৰেখাখণ্ড আঁকিব পৰা যাব। এই পদ্ধতিৰে P2, P3, P4, ... Pn ইত্যাদি যিবোৰ বিন্দু পাবা সেই প্ৰতিটোকে O ৰ লগত ৰেখাখণ্ডৰে সংযুক্ত কৰি √2, √3, √4, ... ৰ সুন্দৰ কুণ্ডলী সাজিব পাৰিবা।
- বহল কাগজত O বিন্দু লৈ OP1 = 1 একক দৈৰ্ঘ্যৰ ৰেখাখণ্ড আঁকা।
- P1 বিন্দুত OP1 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে P1P2 = 1 একক আঁকা। O, P2 সংযোগ কৰিলে OP2 = √(12 + 12) = √2 একক পোৱা যাব।
- P2 বিন্দুত OP2 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে P2P3 = 1 একক আঁকা। O, P3 সংযোগ কৰিলে OP3 = √((√2)2 + 12) = √3 একক পোৱা যাব।
- P3 বিন্দুত OP3 ৰ ওপৰত লম্বভাৱে P3P4 = 1 একক আঁকা। O, P4 সংযোগ কৰিলে OP4 = √((√3)2 + 12) = √4 = 2 একক পোৱা যাব।
- এইদৰে প্ৰক্ৰিয়াটো পুনৰাবৃত্তি কৰি √2, √3, √4, √5, ... দৈৰ্ঘ্যৰ ৰেখাখণ্ড লাভ কৰি এটা বৰ্গমূল কুণ্ডলী (Square Root Spiral) গঠন কৰিব পাৰি।
শুদ্ধ উত্তৰ: (C) OP5
ব্যাখ্যা:
- OP1 = 1
- OP2 = √(12 + 12) = √2
- OP3 = √((√2)2 + 12) = √3
- OP4 = √((√3)2 + 12) = √4 = 2
- OP5 = √((√4)2 + 12) = √5
গতিকে, OP5 ৰেখাখণ্ডই √5 নিৰ্দেশ কৰে।
